woensdag 26 augustus 2009

10 dagen stil in Wat Kow Tahm

Dag 291 tm 301, 16 tm 26 augustus, Wat Koh Tahm, Ko Phangan Island (Ban Tai)

Zullen we het gewoon doen? Waarom niet; we hebben de tijd, we zijn in de buurt. We kunnen eigenlijk geen redenen bedenken waarom we niet in retreat zouden gaan. Via de website http://www.watkowtahm.org/ melden we ons aan.

Vanaf Ko Samui varen we naar Ko Pha-Ngan, een iets kleiner eiland. In één keer rijden we door naar de 'wat'. Wat is het Thaise woord voor boeddhistisch klooster. Op 16 augustus kunnen we ons registreren. De retreat zelf begint een dag later rond 18:00 uur. We zijn vroeg en lopen wat rond. Ik ben gewoon een beetje zenuwachtig voor het hele gebeuren! Edwin is veel meer ervaren in het mediteren, maar ik ben een beginner én een scepticus. Ik heb nog nooit echt gemediteerd (afgezien van die mislukte poging een paar dagen geleden met die Duitse leraar) en stort me nu in een vrij extreme meditatie retreat! 10 dagen complete stilte, 10 dagen zelfreflectie en bezinning, 10 dagen op een leven. Ik laat het maar gewoon gebeuren. Wel spreek ik met Edwin af dat als ik het écht niet meer trek, ik de retreat verlaat en dat hij me kan vinden aan het strand. Maar mijn intentie is om de tien dagen vol te houden.

Steve en Rosemary Weissman leiden al meer dan 20 jaar retreates in de traditie van het Theravada Boeddhisme, het kleine wiel, wat de meest oorspronkelijke leer van de Boeddha is. De rode draad van hun retreat is aandacht, mededogen en liefdevolle vriendelijkheid die leiden tot inzicht, wijsheid en uiteindelijk Verlichting. Het belangrijkste doel voor de komende dagen is het vergroten van ons bewustzijn. Hoe? Door voornamelijk bewust te worden van de ademhaling, dit omdat de ademhaling een neutraal object is die een goede reflectie is van onze toestand in het nu. Dit wordt ook wel Vipassana meditatie genoemd. Het zal allemaal wel, voorlopig maak ik me meer zorgen over de leefomstandigheden. Slapen op een matje, douchen door een bakje koud water over je heen te gooien Elke dag om vier uur op staan. Hmm, ik heb nog wel wat twijfels hoor!

De meesten lezers van ikhebhetwelgezien.nl willen natuurlijk weten hoe we het hebben ervaren. We kiezen er echter bewust voor om dit blog meer algemeen te houden dan diep in te gaan wat onze persoonlijke ervaring is. Want dat is het namelijk; een heel persoonlijke ervaring. 10 dagen je mond houden en 12 uur (!) per dag mediteren raakt je wel degelijk, maar hoe is niet zomaar op te schrijven. Wat een retreat 'met je doet', zal ook pas blijken in de toekomst.

Het dagelijkse schema:
4:00 opstaan
4:45 zittend mediteren
5:30 yoga
6:35 zittend mediteren
7:05 ontbijt

8:15 onze taken (afwassen, schoonvegen etc)
9:00 lopend mediteren
9:30 les van de leraren en zittend mediteren
10:15 zittend of staand mediteren
10:25 korte boodschap van de leraren
10:30 lopend mediteren
11:00 lunch (pasta/rijst en groente)
werken

13:00 lopend mediteren
13:45 staand of zittend mediteren
14:45 lopend mediteren
15:30 zittend mediteren
16:15 zittend of staand mediteren
16:30 lopend mediteren
17:15 licht avondeten (fruit)

18:15 zittend mediteren
18:45 staand of lopend mediteren
19:15 les van de leraren
optioneel na afloop nog mediteren of slapen

Tien dagen stil zijn en hard core mediteren is echt lang, maar omdat er een strak dagschema wordt gehanteerd is het niet moeilijk om in het ritme te komen. Om vier uur opstaan (wakker worden door het luiden van een bel) bijvoorbeeld is na twee nachten al geen probleem meer. Iedere mediteerder heeft ook een taak. Ik moet dagelijks rond half 12 de meditatiehal schoonmaken. Een klus die me zo'n 35 minuten kost. Edwin's taak is het afruimen en afwassen na het ontbijt om 07:00 uur. Het is ook eigenlijk wel lekker om een schema te hebben. Dat hebben we lang niet gehad. Het eten is bijzonder goed. Vegetarisch, smakelijk en veel. Iedereen heeft een eigen set van bestek, bord en beker, die je zelf schoonmaakt. Zoals je in het dagschema kunt zien is het middagdeel een lange ruk van zittende meditatie, lopende meditatie en staande meditatie achter elkaar. Ik heb dit elke dag als het zwaarste deel van de dag ervaren. Vooral de eerste vijf dagen is het heel erg heet, na dag 6 begint het gelukkig af te koelen.

Tijdens de retreat hebben we allemaal drie keer een persoonlijk gesprek met Steve of Rosemary. Je hebt dan gelegenheid vragen te stellen (dan mag je dus even praten!) en tips te krijgen over het mediteren. De rest van de tijd kun je alleen communiceren door een briefje te schrijven aan één van de assistenten. Zo heb ik na dag twee gevraagd of ik op een krukje mocht gaan zitten om de zittende meditatie te doen. Door mijn kapotte rechterknie (te veel bergbeklimmen in Argentinië) en mijn gekke linkerpootje kan ik maar niet in een prettige meditatie (lees: gekruiste benen) houding zitten.

Onze groep bestaat uit 26 personen, waarvan 11 vrouwen. Een vrouw van 41 is de oudste van de vrouwen. De meeste zijn dertigers of jonger. En denk niet dat het allemaal zweverige types zijn. Het zijn normale, moderne meiden zoals ik hahaha. En veel mediteren voor het eerst. Een aantal is al vaker hier geweest. In de meditatiehal zitten mannen links en vrouwen rechts. Ook tijdens het eten zijn mannen en vrouwen gescheiden. En uiteraard zijn de slaapplekken ook apart! Je wordt geacht niemand aan te kijken en zeker niemand een glimlach te geven. Dit is vooral om de ander niet te storen en zijn/haar stilte optimaal te laten beleven. Ik heb er ook geen moeite mee Edwin niet aan te kijken, hoewel we af en toe per ongeluk buiten, tijdens de walking meditatie, elkaar in de verte wel zien staan. En dat is wel raar natuurlijk.

Omdat je totaal geen prikkels krijgt, word je steeds rustiger. Alles wat het dagelijkse ritme verstoort heeft dan ook meteen een grote impact (maar daar krijg je dan weer tips voor om daar mee om te gaan :-). Als ik op dag 9 Edwin met een assistent de walking meditatie zie verlaten, raak ik van slag. Ik had wel gezien dat zijn arm rood was, maar ik heb natuurlijk geen idee wat er aan de hand is. Tien minuten lang maak ik me ernstige zorgen. Is hij gebeten door een king cobra (er zitten hier veel king cobra's rondom het klooster)? Een schorpioen? Een spin? Gelukkig informeert een assistente me later dat zijn arm is ontstoken en dat 'ie naar het ziekenhuis is. Anderhalf uur later is Edwin terug met een verband om zijn arm. Een wat leukere verstoring van het dagelijkse ritme is als er op dag 8 ineens geen fruit als diner is, maar een bruin broodje. De reacties zijn zo sterk van iedereen. Verbazing, teleurstelling, opwinding. Kun je nagaan hoe je gewend raakt aan de vastigheid.

Uiteindelijk zijn er drie mensen die de retreat voortijdig verlaten. Twee mensen na drie dagen en één persoon na zeven dagen. Ik heb het volgehouden, al was ik soms de wanhoop nabij. Als we weer mogen praten, merk ik dat ik na een half uur echt óp ben. De stilte en de rust is zo in je systeem gaan zitten, dat praten een inspannende bezigheid is geworden. En dan na de groepsfoto en de laatste klusjes stappen we weer de normale (hectische, lawaaierige Thaise) wereld in. Het is gewoon raar om weer brommertjes te horen en kleuren, mensen, geuren te beleven. We racen in één keer door naar een heel stil strandje aan een prachtige baai (Had Thian oost) met een resort en enkele kleine bungalows. Geen auto's en je kunt er alleen per bootje komen. Het is een plek speciaal voor mensen die even uit de drukte weg willen blijven en tot rust willen komen. We zijn hier met een aantal vrienden uit de retreat en hebben heel veel gesprekken over onze ervaringen. Gek genoeg moeten we allemaal weer een beetje op gang komen. En verwerken wat er nou allemaal in zo'n retreat met je gebeurt.

Ik raad het mensen zeker aan een retreat te doen. Het was echt zwaar, echt. Denk er zeker niet te licht over. Je moet bereid zijn hard te werken, er voor te gaan. De diepte te durven ervaren (wat mij niet altijd even goed lukte), maar je pikt er altijd iets van op, hoe moeilijk je het ook hebt. Of ik het nog een keer ga doen? Hmm, misschien.



Wil je nu echt weten hoe onze retreat eruit zag en wat de inhoud van de lessen waren? Steve en Rosemary hebben een boek geschreven waarin ze bijna letterlijk weergeven hoe de retreat eruit ziet, te koop bij Amazon: http://www.amazon.com/Compassionate-Understanding-Meditation-Retreat/dp/1557787697.

Update: In de Happinez van januari 2010 staat een artikel over de stilte meditatie van Steve en Rosemary in Wat Kow Tahm in Thailand

Sound of silence

We zijn er weer, weer in de normale wereld. Eerste wat je dan doen is natuurlijk je mail checken hahah, dus JA, we zijn nog normaal :-)

Ik moet nog verwerken wat er de afgelopen tien dagen in stilte is gebeurd. Nog even geen verslag, wij gaan even bijkomen van elke dag om vier uur opstaan en 12 uur per dag mediteren. U hoort van ons.........

We gaan vooral elkaar weer aankijken (mocht niet) en lachen.

Tot later

Mascha en Edwin

zondag 16 augustus 2009

sssssssssssssssstttttttttt

SSSSSTTT!!!

Stil nou.

Nee, echt niets zeggen.

Houd je mond. Ssssttt!

Wij gaan 10 dagen in stilte retreat

Tot nader orde; (radio) stilte op ons blog...................

zaterdag 15 augustus 2009

"Storm" voor de stilte op Ko Samui

Dag 284 tm 290, 9 tm 15 augustus, Ko Samui, Lamai Beach

En of het beter weer is hier! Geen wolkje te zien. En in plaats van bruinig water hebben we hier een prachtig helderblauwe zee. En als je dacht dat Ao Nang toeristisch is...Ko Samui is 100 keer erger.

Maar wat geeft het. We gaan in de chillstand en stappen vanuit ons hotel (bijna) zo het witte strand op. De eerste nacht slapen we in een te dure bungalow, maar we hadden geen zin om na een lange reisdag lang naar iets te zoeken. Okee, voor één nachtje doen we even duur en de volgende dag lopen we het dorpje door op zoek naar iets goedkoper. En dat is snel gevonden. En eigenlijk veel mooier, hartstikke nieuw, perfect schoon en een goeie airco (we hebben lange tijd geleden besloten dat we alleen een kamer met een ventilator nemen als het niet anders kan) en wat een ruimte en wat een groot balkon. Helemaal blij zijn we. Sowieso is Thailand goed voor ons dagbudget. Gingen we er in Zuid Amerika en Zuid Afrika regelmatig overheen, hier houden we geld over! Vaak wel 20 euro per dag. We 'sparen', hahaha!

Op Ko Samui is een gemummificeerde monnik te bezoeken. Ik had al een fotootje gezien in een folder, maar in het echt is het nog meer bizar. In 1973 overleed de man en het is een raadsel hoe het kan dat hij er 36 jaar ná zijn dood nog zo goed uitziet (voor een dode dan, weliswaar). In lotushouding, met zonnebril op (omdat de ogen wel zijn vergaan), is het net of hij nog leeft. Heel vreemd en onverklaarbaar. Zijn meditatief vermogen is zo groot geweest, dan zijn lichaam zo is blijven bestaan. Op ons gehuurde brommertje toeren we naar een andere highlight; de Big Buddha. Een gouden boeddhabeeld van zo'n 15 meter hoog dat op een rotseilandje staat. Er hangt een mooie rustige sfeer (als je de te blote toeristen wegdenkt tenminste). Op de terugweg rijden we door de hoofdstraat van Chaweng, dé place to be als je van feesten houdt. Ik denk dat wij in Lamai beter op onze plek zijn.

Eten doen we op het pleintje waar straatstalletjes staan. Veel leuker én goedkoper dan de restaurants. Jammie, green curry seafood, 'not too spicy please', mangojuice er bij. En dan ben je 1,60 euro armer per persoon. Zo houd je geld over voor een massage op het strand.

Okee, nou lijkt het of we alleen maar lui zijn, maar we doen ook nog iets heel actiefs, zowel geestelijk als lichamelijk. Om 07:00 zitten we op de brommer op weg naar The Spa resort. Om half 8 begint daar een (gratis) meditatieles. En 1,5 uur later doen we mee aan de yogales. Ja, dat is wel even andere koek dan op de strandstoel liggen nixen. Eerst Vipassanameditatie, dat is door ademhaling je geest leeg maken. Mij lukt het niet echt. Ik heb nog nooit gemediteerd en zomaar 'out of the blue' gelijk een vol uur meedoen zonder echte begeleiding werkt niet. Na 35 minuten open ik stiekum mijn ogen om op mijn horloge te kijken. Mijn rechterbil doet zeer en ik moet lachen om de leraar die met een zwaar Duits accent zegt dat ik 'zrough breasing ze never never' bereik. De yogales is een stuk leuker en ook hard nodig voor onze stijve uitgedijde slome lichamen. Strek, stretch. Maakt niet uit wat we doen, maar het doet zeer; een teken dat we al veel te lang geen beweging meer hebben gehad. Wordt Thaise massage nog wel eens passieve yoga genoemd, dit is duidelijk de actieve versie. En dat bij een temperatuurtje van boven de 30 graden. Wat we dit keer maar overslaan is een detoxkuur, inclusief het cleanen van het..ahum... interne kanaal. De vrouwen die dit werkje begeleiden hebben de prachtige slogan “Shit Happens” op hun t-shirt staan.

In het land van de 1000 glimlachen is het niet alleen maar rust en meditatie. Eén van de laatste avonden gaan we ook nog even langs de Zodiac theater waar een prachtige cabaretshow wordt weg gegeven door prachtige vrouwen.. mmm.. of mannen... of zijn het toch vrouwen? We kijken beide onze ogen uit, terwijl deze drag queens de benen uit hun lijf dansen op de foutste hits ever. Kreeg Gordon het al heet op de Gay parade, dit zou fataal zijn geweest voor de arme jongen. Hier moeten wij ook even van bijkomen,10 dagen stilte komt op geen beter moment!

zaterdag 8 augustus 2009

Pijnlijke momenten in Ao Nang

Dag 278 tm 283, 3 augustus tm 8 augustus 2009, Hat Yai en Krabi (Ao Nang)

Terwijl er op maandagochtend standaard op veel plekken in Nederland urenlang wordt vergaderd over moeilijke punten en er knopen worden doorgehakt, zitten wij ook midden in een zware meeting. In rap tempo worden pijnlijke punten effectief behandeld en knopen losgemaakt. Er wordt een uur lang geduwd en getrokken Tja, een Thaise massage is echt niet minder zwaar dan een redactievergadering bij Justitie of de Consumentenbond. Maar we komen helemaal relaxed en los uit deze sessie op het strand en dat is me in Nederland nog niet gelukt!

Ja, we zijn in Thailand en het eerste dat ons opvalt? We kunnen niets meer lezen! Wat een gek kriebelschrift hebben ze hier. En ik zie nagenoeg geen Engels meer. De haven van Satun is de plek waar we het stempeltje voor Thailand gaan krijgen in ons paspoort. Gelukkig hadden we in Penang al het visum geregeld, want anders krijg je bij aankomst maar 15 dagen (nieuwe regel). “Is it possible to get 60 days, please?”, vraag ik zo lief mogelijk aan de immigratieambtenaar. Ze zegt niets terug, is druk bezig met stempels zetten en formulieren nakijken. Na een paar lange minuten zegt ze: “You got sixty days”. We verstaan haar nauwelijks en ze moet het drie keer herhalen en dan lachen we opgelucht naar haar. Yes, we mogen lang blijven. Erg belangrijk, omdat we pas rond eind september het land via Cambodja gaan verlaten en iedereen kan uitrekenen dat dat meer dan 30 dagen is.

Ons plan is om met een lokaal busje naar Satun centrum te rijden en dan de bus te nemen naar Hat Yai. Uiteraard denken daar een paar mannetjes anders over en al snel zijn we in onderhandeling over de prijs voor een rechtstreekse rit naar Hatyai. 1200 baht wil het mannetje hebben voor de rit van bijna twee uur. 'Belachelijk ', denken wij. Dus zitten we even later voor 500 baht in een snelle luxe auto richting onze bestemming. Welkom in Thailand, het land van de glimlach en van de mensen die je willen meegenieten van je portemonnee. Eén nacht Hat Yai is genoeg en we willen nou wel eens op een Thais strand liggen dus nemen we een minibusje naar Krabi en stappen daar over op een lokaal vervoermiddel, een open busje met twee bankjes aan de zijkanten. Het duurde even voordat we hebben uitgezocht hoe het OV werkt in Thailand en zeker omdat er tientallen mannetjes exorbitante bedragen noemen om ons te brengen met allerlei transportmiddelen. Ons doel is Ao Nang, een badplaats 35 minuten van Krabi. En als we daar aankomen zien we gelijk dat Thailand een vakantieparadijs is. Er ligt een prachtig strand, jungle en metershoge kliffen én een paar straten vol met winkels, hotels, resorts, bars, restaurants, massagesalons, touroperators, straatverkopers, op-maat-maak kledingwinkels en souvenirswinkels. En we zien onze eerste kalende, dikbuikige, brildragende Westerlingen op leeftijd met een Thais poppetje aan hun zij.

In de vijf dagen in Ao Nang zijn we druk met weinig. Maar dat betekent niet dat je niets meemaakt, want met Mas en Ed is het nooit saai. Zo huren we een brommertje. Kost maar liefst 150 baht per dag (3 eurie). Vrolijk tuffen we rond. Ineens zien we langs de kant van de weg Giant Catfish farm staan. Even kijken. En dan doet Edje weer eens handig, want hij zet de brommer op stuurslot en dan blokkeert het sleuteltje. Zijn schuld? Of foutje van de brommerverhuurder. Maakt niet uit, want de mensen van de catfish farm zijn erg behulpzaam. Maar die hulp houdt snel op als ik ineens een hond met een stuk vlees uit de buik naast me zie liggen. Of is het een dikke drol. Oh wacht eens even, het is een puppy. De hond gaat bevallen! Nu! Naast mij! Ik schrik, de hond schrikt en rent weg, de pup nog half uit de baarmoeder bungelend. En de bazin rent er achteraan. Weg hulp! Dan maar bellen met de brommerverhuurder en 20 minuten later is 'ie ter plaatste en krijgen we een nieuwe sleutel. Nu eerst maar eens die catfish bekijken, want ik heb geen idee wat voor vissen dat zijn. Het zijn monsters! Vette kronkelende, woeste vissen met wijd open gesperde bekken met slierten er om heen (als ware snorharen, vandaar catfish??) YUK! Moet je ons Youtube filmpje maar eens zien!!

We tuffen verder en negeren het benzinewijzertje dat in het rood staat. Want dat stond het al toen we vertrokken, 'dus het zal wel kapot zijn, want ze sturen je toch niet weg met een lege tank'. Wel dus en dus staan we stil op een verlaten weg. Edwin wil gelijk gaan lopen, maar ik ren naar het houten vervallen stalletje langs de kant van de weg waar een verlegen vrouw eieren en andere etenswaren verkoopt. “Do you have gasoline?”, vraag ik wanhopig. Ze wuift richting het dorp (zo'n 4 kilometer verder). Maar ik zie toch echt een soort tank staan met een slang er aan. Ik herinner me uit Ghana dat ze ook daar zulke benzinepompen hebben. Ik loop naar de achterkant van haar stalletje en in de verte zitten wat mensen bij een huisje. “Anybody speaks English?”. Er komt een jong meisje aangelopen en ze begrijpt ons probleem en kan haar moeder/buurvrouw/tante/zus uitleggen dat we benzine willen. En dat heeft ze, zoals ik al dacht. En voor je het weet staat de hele familie om ons heen. Ha ha, grappig, twee grote blanken op een kleine brommer. Ha ha geen benzine meer. Vrolijk meelachen en even later tuffen we weer verder. Hier zie je ons rondtoeren: Youtube op de brommert

Rond drie uur leveren we de brommer weer in. Ik heb een houten reet en we willen nog even zwemmen. En zo komen we onze dagen in Ao Nang wel door. Luieren, zwemmen en eten met tussendoor een stevige Thai massage. En omdat het moesson is (keiharde regenbuien, onstuimige zee) varen er geen bootjes naar de eilanden en kunnen we niet snorkelen en dan ben je na vijf dagen wel een keer klaar in Ao Nang, dus gaan we morgen naar Ko Samui. En niet naar Phuket, omdat daar het weer slechter schijnt te zijn.

zondag 2 augustus 2009

Culinaire toestanden in Penang

Dag 274 tm 276, 29 juli tm 2 augustus, Penang (Georgetown) en Langkawi

Tuurlijk, Penang ís echt een hele mooie stad, met veel historische gebouwen. Het is niet voor niets een Unesco World Heritage site. En natuurlijk is het ook heel bijzonder dat je Chinese tempels naast Hindoetempels ziet staan en een straat verder weer een moskee. En dat er oude winkelgebouwtjes zijn van rond 1880. En dat alle culturen mooi samen gaan in één stad. Maar wat ons vooral zal bijblijven van Penang is het heeeerlijke eten. En wij worden altijd zo blij van lekker eten hahaha. Voor 27 ringgit (dus dat is 5 euro en 40 cent) eten we in Little India ons helemaal vol aan naanbrood, spinaziekaasdhal, cashewnotenrijst, dosai aardappelpannekoek en de bijbehorende prutjes en sausjes. Plus we hebben er nog drie drankjes bij waaronder masalathee. Om je vingers bij af te likken. Wij dachten dat we in Azië wel onze overtollige kilo's zouden kwijtraken, maar vooralsnog lukt dat voor geen meter!

Okay, we hebben niet alleen maar gegeten in Penang. We hebben daadwerkelijk ook nog iets cultureels gedaan; een rondleiding in het huis van Cheong Fat Tze, een rijke Chinese bankier/handelaar die rond 1890 in Penang leefde . De gids geeft op een erg beeldende wijze uitleg over het leven van deze man en zijn acht vrouwen. Zijn huis raakte na zijn dood in verval, maar is na vijf jaar secuur restauratiewerk weer terug in de originele staat. Helemaal feng shui. Je kunt er ook logeren, maar dat gaat met ons budget niet lukken helaas.

Als we 's avonds (weer) door Little India lopen op zoek naar Indiaas eten, zien we dat het erg druk is bij de Hindoetempel. Een mannetje komt net aangereden op zijn brommer en we vragen hem of we naar binnen mogen. Dit is voor hem het sein om ons een les Hindoeïsme te geven. Zo is hij speciaal vanavond naar de tempel gekomen om te bidden voor hem en zijn brommer. Hij heeft het ding nu drie dagen en als hij de 'priester' 5 ringgit geeft wordt er voor hem en zijn veiligheid gebeden. Wij mogen meedoen en moeten drie keer het kaarsje 'aanraken' en vervolgens met wit spul een stip op ons voorhoofd maken. Dan krijgen we een beetje warme zoete melk op onze handen gegoten wat we moeten opdrinken en de rest over ons gezicht en haar moeten smeren. Tot slot moeten we ook nog met okergele en dieprode poeder een stip maken op onze voorhoofden. Het mannetje is daarna even verdwenen, maar komt terug met een zakje warme gele rijst. Voor ons. Elke vrijdag maakt iemand van de Indiase gemeenschap een enorme pan met rijst en dat wordt uitgedeeld onder de tempelbezoekers. “Het mooie van het Hindoeisme is dat iedereen welkom is en kan bidden voor welke god je maar wilt. Ook al ben je Christen of Boeddhist of wat dan ook. Er zijn weinig regels en je bent vrij om te kiezen op welke manier je het geloof wilt beleven”, legt het mannetje ons uit. Eenmaal buiten geven we het zakje rijst aan een gehandicapte bedelaar die het blij in ontvangst neemt. En wij? Wij gaan natuurlijk zelf ook weer heerlijk Indiaas eten ;-)

In Penang regelen we ook ons visum voor Thailand. Dat gaat heel makkelijk. Er zijn tientallen bureautjes die voor 5 ringgit 's ochtends je paspoort naar het consulaat brengen en in de middag weer ophalen met het visum in je paspoort geplakt. Scheelt ons weer een paar busritten en wachten. Wat is het leven soms toch simpel...

Voordat we de grens overgaan brengen we nog twee nachten door in Langkawi, een vakantie eiland, maar hier is zo bijzonder weinig gebeurd dat we er niets over te melden hebben. Zwemmen in het zwembad en lekker nixen, ach, dat is tcch niet interessant? Morgen pakken we de boot naar Satun en dan zijn we officieel in Thailand, land nummer 19! En nu maar hopen dat we 60 dagen visum krijgen en niet 30 dagen....